Vanmorgen mocht ik aanwezig zijn op de persconferentie na het uitreiken. Een bijzondere gebeurtenis en een ware belevenis. Als eerste deelde de heer Davids mede dat zijn Commissie zich heeft beperkt tot het verzamelen van feiten en het trekken van conclusies over de toedracht, maar dat zij zich uitdrukkelijk geen oordeel aanmeet. Dat laatste is aan de Staten Generaal. Een loepzuiver standpunt dat de commissie op bewonderenswaardige wijze weet vol te houden. Hij deelde halverwege een sneer uit naar commentatoren, tekenaars, romanschrijvers, bloggers en twitteraars die gesuggereerd hadden dat de commissie zich met doofpotten bezig zou houden. Met dit rapport in de hand kan hij zich zo'n opmerking zeker veroorloven.

De belangrijkste conclusie is dat de regering het parlement en de bevolking heeft belazerd.

1. het verzoek van Bush uit november 2002 om steun voor de inval is niet aan de Tweede Kamer gemeld, laat staan daar besproken.
2. de 'juridisch sluitende redenering' die Balkenende zo graag aanhaalde is keihard onderuit gehaald: resolutie 1441 van de Veiligheidsraad biedt géén basis voor de inval.
3. terwijl Nederland beweerde alleen de veronderstelde massavernietigingswapens onschadelijk te willen maken en Saddam te dwingen inspecties toe te laten, waren Bush en Blair er op uit om Saddam te onttronen [inmenging in binnenlandse aangelegenheden wordt uitdrukkelijk verboden in het Handvest van de VN]. De commissie noemt dit net niet een farizeïsche redenering, want een inval zou natuurlijk altijd ook de val van Saddam tot gevolg hebben.
4. nadat het kabinet beleid had ingezet om Bush en Blair te steunen, is daarover geen echte discussie meer geweest met het parlement.
5. er is onderscheid gemaakt tussen offensieve en defensieve militaire steun, maar dat is spelen met woorden.
6. de VS hebben in februari 2003 gevraagd om Host Nation Support (beschikbaar stellen van luchtruim en andere faciliteiten ten behoeve van NAVO-bondgenoten die in actie zijn); dit is niet - zoals was beloofd - bediscussieerd, maar achteraf per brief aan de Kamer meegedeeld. 

Tweede categorie bevindingen:

1. de bewindslieden en topambtenaren hebben beschikbare informatie vervormd.
2. rapportages van UNMOVIC, de wapeninspecteurs van de VN, dat er geen mvw’s aantoonbaar waren, zijn in afgezwakte vorm doorgegeven.
3. juristen van Defensie en vooral Buitenlandse Zaken hebben duidelijk kenbaar gemaakt dat de inval niet te rechtvaardigen viel volgens het internationaal recht; deze fundamentele signalen zijn bewust genegeerd.
4. rapporten van de MIVD en AIVD dat het wel meeviel met die mvw’s van Saddam, zijn opzettelijk onjuist samengevat.